เรื่องราวการเดินทาง ความคิดสร้างสรรค์ และจินตนาการเกี่ยวกับการศึกษา ตลอดช่วงเวลากว่าสี่ปีที่ผู้เขียนได้มีโอกาสศึกษาเล่าเรียนอยู่ที่มหาวิทยาลัยนาโรปะและอุทิศตนให้กับการฝึกฝนภาวนา

เรียนรู้ด้วยใจอย่างใคร่ครวญ เป็นคำที่ผู้เขียนตีความมาจากคำภาษาอังกฤษคือ Contemplative Education ซึ่งปัจจุบันกำลังเป็นที่ท้าทายของนักการศึกษาในวงการศึกษากระแสหลัก และขณะเดียวกันก็เป็นที่ดึงดูดใจต่อนักการศึกษาทางเลือกในโลกตะวันตก ผู้เขียนได้ถ่ายทอดความคิดว่าด้วยการศึกษาในฐานะเส้นทางแสวงหาทางจิตวิญญาณ ด้วยสำบัดสำนวนของคนรุ่นใหม่วัยหนุ่มที่ใฝ่แสวงหาคุณค่าและความหมายของชีวิตจากด้านใน อีกทั้งยังใส่ใจความเปลี่ยนแปลงของสังคม รู้จักตั้งคำถามต่อปรากฏการณ์ที่เกิดขึ้น

ผู้เขียนเชื่อว่า มนุษย์ทุกคนมีศักยภาพของการเรียนรู้ด้วยใจอย่างใคร่ครวญเหมือนกันหมด ไม่ว่าจะเป็นเด็ก ผู้ใหญ่ คนจน คนรวย คนบ้านนอก คนกรุง คนต่างชาติต่างวัฒนธรรม ทุกคนต่างมีธรรมชาติของจิตแบบเดียวกัน เป็นจิตใจที่สามารถเป็นอิสระจากภาพลวงตาของอัตตาตัวตน ก้าวพ้นสู่การสัมผัสความดี ความงาม และความจริง จนก่อให้เกิดความสุขสงบเย็นอย่างยั่งยืนภายใน และการย้อนหันกลับมามองรากฐานทางสังคมและวัฒนธรรม จะทำให้เราเข้าใจและเห็นคุณค่าในตัวเราเองอย่างลึกซึ้งมากขึ้น แต่คำถามตอนนี้ก็คือว่า เราเข้าใจรากเหง้าของเราดีแล้วหรือยัง เราได้เห็นคุณค่า ความหลากหลายทางวัฒนธรรมความเป็นไทยที่เรามีมากน้อยเพียงไร เราเป็นผู้กำหนดทิศทางของการพัฒนาสังคมไทยอย่างไร้อิทธิพลการครอบงำของต่างชาติแล้วจริงๆ หรือไม่ และรากฐานของการพัฒนาบุคลากรทางสังคมนั้นได้ทำไปอย่างสอดคล้องไปกับคุณค่าทางสังคมที่เรามีอยู่จริงหรือไม่อย่างไร

หากเราเข้าใจและได้สัมผัสกับกระบวนการการเรียนรู้ด้วยใจอย่างใคร่ครวญ เราจะเห็นได้ชัดเจนถึงความเชื่อมโยงของการเรียนรู้ เพราะความรู้ที่แท้จริงนั้น คือประสบการณ์ทุกสิ่งทุกอย่างรอบตัว ไม่ว่าจะเป็นการได้รู้จักเพื่อนใหม่ การเดินทางท่องเที่ยวไปยังที่ที่เราไม่เคยไป การอ่านหนังสือดีๆ สักเล่ม การได้คุยแลกเปลี่ยนความคิดเห็นกับคนรอบข้าง และเมื่อเราเพิ่มมิติของการใคร่ครวญด้วยใจ เราจะสัมผัสได้ถึงคุณค่าและความงามที่ทำให้จิตใจของเราขยายขึ้น เรียนรู้ที่จะรัก เรียนรู้ที่จะให้ เรียนรู้ที่จะยอมรับความหลากหลายทางความคิดมากขึ้น อันเป็นผลมาจากอัตตาตัวตนที่ลดลง กระบวนการการเรียนรู้ด้วยใจอย่างใคร่ครวญ จึงนำไปสู่ความตั้งใจที่จะทำประโยชน์เพื่อผู้อื่น ดำรงชีวิตเพื่อให้เกิดคุณค่าแก่คนรอบข้างอย่างแท้จริง

การเรียนรู้ด้วยใจอย่างใคร่ครวญ จึงเป็นกระบวนการเรียนรู้ที่พรั่งพร้อมด้วยศีล สมาธิ อันเป็นบาทฐานของการก่อกำเนิดความรู้ที่ถึงพร้อม นั่นคือปัญญา